الوقت - با وجود آن که منابع آمریکایی مدعی هستند که به درخواست و اصرار کشورهای عربی و سایر رهبران سیاسی در غرب آسیا پای میز مذاکره با ایران رفتهاند، اما نشانهها حکایت از آن دارد که آن چه آمریکاییها را به پای میز مذاکره با ایران کشاند، بازدارندگی و توان موشکی و نظامی ایران بوده است، نه لابی کشورهای عربی. این مسئله را حتی رسانههای اسرائیلی و آمریکایی نیز مورد تاکید و اذعان قرار دادهاند. از جمله روزنامه صهیونیستی هاآرتص چاپ تلآویو در گزارشی مواضع ترامپ در برابر ایران را یک عقبنشینی آشکار توصیف کرد و گزارش داد ایالات متحده از خواسته قبلی خود برای گنجاندن برنامه موشکهای بالستیک ایران و همچنین فعالیتهای متحدان منطقهای تهران در دستور کار مذاکرات با ایران عقبنشینی کرد. برخی دیگر از رسانههای رژیم نیز گفتهاند ترامپ از همان لحظهای که شرط ایران برای میزبانی سلطاننشین عمان به محل مذاکرات را قبول کرد، در واقع عقبنشینی کرد و ایران برنده مذاکرات شد.
در این میان سوال این جاست چه عاملی باعث بازدارندگی نظامی ایران در برابر تهدیدات ایالات متحده شده است؟
هراس از قدرت موشکی ایران
گزارش شورای روابط خارجی آمریکا که به تازگی و یک روز پس از مذاکرات تهران-واشنگتن در مسقط منتشر شده، به نگرانیها درباره تواناییهای موشکی ایران پرداخته است. گزارش تأکید میکند که ایران اگرچه فاقد سلاح هستهای است، اما زیرساخت و دانش فنی لازم برای تولید آن در مدتی نسبتاً کوتاه را داراست و این توان هستهای در کنار توان موشکی ایران معنادار میشود.
به طور کلی به نظر میرسد که هشدارها درباره توان موشکی ایران از 7 ماه پیش به این سو و پس از حمله موشکی گسترده ایران به اسرائیل افزایش یافته است. یکی دیگر از تازهترین هشدارها در غرب درباره توان موشکی ایران از سوی روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال مطرح شده است. این روزنامه یک روز پس از مذاکرات عمان نوشت: اگرچه اسرائیل در طول جنگ ۱۲ روزه در ماه ژوئن، سکوهای پرتاب موشک و انبارهای ایران را هدف گرفت، اما ایران با بخش زیادی از زرادخانه باقی مانده خود از این درگیری شدید با قدرت بیرون آمد. مهمتر از آن، ایران یاد گرفت که چگونه با ادامه جنگ، موشکهای بیشتری را از سد پدافندهای اسرائیل و آمریکا عبور دهد.
این رسانه پیش از این گزارش داده بود که تهران هنوز حدود ۲۰۰۰ موشک بالستیک میانبرد دارد که میتوانند به سراسر منطقه برسند. این کشور همچنین ذخایر قابل توجهی از موشکهای کوتاهبرد دارد که قادر به رسیدن به پایگاههای ایالات متحده در خلیج فارس و کشتیهای تنگه هرمز هستند، و همچنین موشکهای کروز ضد کشتی.
بهنام بن طالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها که از گروههای جنگ طلب و ضدایران به شمار میرود، به وال استریت ژورنال گفته است که موشکهای بالستیک ایران اکنون ستون فقرات بازدارندگی ایران را تشکیل میدهند و مانند یک چاقوی سوئیسی برای این کشور هستند.
واشنگتن پست هم در گزارشی با اشاره به تشدید تنش اخیر میان تهران و واشنگتن و سپس عقب نشینی ترامپ از تهدید به جنگ برای بازگشت به مذاکره نوشته است که ترامپ پس از آنکه متقاعد شد واشنگتن توان کافی در منطقه برای انجام حمله قاطع مورد نظر خود در حین مقابله با پاسخ ایران و مدیریت تشدید تنش ندارد، برنامههای حمله به ایران در اواسط ژانویه را در آخرین لحظه به تعویق انداختو مسیر دیپلماسی را پی گرفت.
پرتاب خرمشهر4 در میانه تهدیدات
در عین حال به نظر میرسد طی چند روز گذشته و همزمان با بالا گرفتن تنشها در منطقه و افزایش تهدیدات نظامی آمریکا علیه ایران، رونمایی از موشک خرمشهر4 بوده است که سطح بازدارندگی و پاسخ متقابل ایران به هرگونه تجاوز احتمالی را در بالاترین سطح آمادگی رسانده است.
پس از انتشار فیلم تست نسل تازه موشک خرمشهر 4 با سرعت 16 ماخ در خارج از جو و 8 ماخ در جو، شبکه تلویزیونی LCI فرانسه با اشاره به توان موشکی ایران، اعلام کرد این کشور با در اختیار داشتن موشکهای پیشرفتهای مانند «خرمشهر ۴»، از سطح بیسابقهای از قدرت نظامی خود پرده برداشته است. بر اساس این گزارش، ایران با این توانمندی اعلام کرده است در صورت هرگونه حمله، ظرفیت پاسخ و تلافی را دارد.
این گزارش همچنین اشاره میکند که ایران موشکهایی در اختیار دارد که میتوانند پایگاههای آمریکایی در کشورهای حوزه خلیج فارس و حتی تنگه هرمز را نیز هدف قرار دهند. این تحلیلی است که در فضای رسانههای غربی درباره قابلیتهای دفاعی ایران مطرح میشود.
شبکه خبری سیبیاس هم در گزارشی همزمان با مذاکرات عمان توضیح داد که کیفیت و نحوه بهکارگیری توان موشکی در ایران، به شدت ارتقا یافته و با در نظر گرفتن گستردگی و پویایی برنامه موشکی ایران، در نهایت آمریکا را وادار به عقبنشینی کرد.
خرمشهر4، تغییر دهنده دکترین نظامی ایران
تازه ترین آزمایش موشک خرمشهر 4 یک روز پیش از مذاکرات عمان انجام گرفت و این پرتاب نشان داد که دکترین نظامی ایران از پدافند به آفند تغییر پیدا کرده است.
باید توجه داشت که موشک بالستیک خرمشهر ۴ یکی از موشکهایی بود که در جریان جنگ 12 روزه اخیر در اواخر بهار علیه تجاوزات صهیونیستها به کار گرفته شد.
این موشک برای اولین بار در سال ۲۰۲۳ رونمایی شد، اگرچه مدلهای قبلی آن در اوایل سال ۲۰۱۷ رونمایی شده بودند. این مدل همچنین با نام خیبر (با خیبرشکن اشتباه نشود) شناخته میشود. موشک خرمشهر ۴ بردی تا ۲۰۰۰ کیلومتر دارد و میتواند کلاهکی تا ۱۸۰۰ کیلوگرم را حمل کند.
اگرچه این موشک با موتور سوخت مایع کار میکند، اما زمان آمادهسازی آن برای پرتاب بسیار کوتاه و در حدود ۱۵ دقیقه است، این موشک قادر است با دقت حدود ۳۰ متر به هدف برخورد کند. ادعا میشود که این موشک حتی قبل از ورود به جو قادر به مانور و اصلاح مسیر است و می تواند سیستم هدایت خود را بلافاصله پس از ورود به جو قفل میکند تا از موانع پدافند هوایی عبور کند.
این موشک میتواند به یک یا چند کلاهک جنگی (MIRV) مسلح شود. سرعت این موشک در خارج از جو تا ۱۶ ماخ و پس از ورود به جو تا ۸ ماخ است. قلب تپنده این موشک بالستیک، پیشرانه پیشرفته و مدرن اروند است. این موتور قدرتمند با سوخت هایپرگالیک (خودمشتعل) کار میکند و همین باعث میشود تا زمان آماده سازی عملیاتی آن سریعتر انجام شود. همچنین دیگر نیازی به صرف زمان برای اشتعال پیچیده سوختهای دیگر نیست.
مهمترین نوآوری خرمشهر ۴ در این قسمت، تعبیه موتور در داخل مخزن سوخت است که هم باعث افزایش پایداری سازه میشود و هم طول موشک را کم کرده و موجب بهبود نسبت قطر به طول خواهد شد. مجموع این بهبودها باعث افزایش ضریب دقت و اصابت موشک به هدف شده است.
